Een erfenis ontvangen, terwijl de erfgenaam in de bijstand zit. Welke gevolgen heeft deze situatie voor de uitkeringsgerechtigde.

Om recht te hebben op bijstand is het van belang dat u niet te veel vermogen heeft. Een erfenis is een vermogen waar de uitkeringsinstantie rekening mee houdt.
Als u meer vermogen heeft dan is toegestaan, dan heeft u geen recht op bijstand. Bij de uitkeringsaanvraag en gedurende de bijstandsperiode controleert de uitkeringsinstantie tussentijds of aan dit vereiste nog steeds wordt voldaan.

De hoogte van het vermogen is dus van belang voor de vraag of u (nog steeds) recht op bijstand heeft, daarom heeft u een zogeheten inlichtingenplicht. Voor de gemeente is het namelijk belangrijk om te weten hoe hoog uw vermogen is. U bent derhalve verplicht om aan de uitkeringsinstantie de hoogte van uw vermogen en eventuele relevante informatie en wijzigingen daarin door te geven.

Verblijfplaats
Indien een uitkeringsgerechtigde bovengenoemde inlichtingenplicht schendt, dan loopt hij het risico dat zijn uitkeringsaanvraag kan worden afgewezen of zijn reeds lopende uitkering wordt verlaagd of beëindigd. Zo werd de aanvraag van een uitkering afgewezen, omdat de aanvrager onduidelijke informatie had gegeven over zijn verblijfplaats.

Erfenis
Het ontvangen van een erfenis valt onder een financiële wijziging en dient, volgens de inlichtingenplicht, gemeld te worden. Het is raadzaam om de wijziging direct te melden en geen geld van de erfenis te incasseren. Is de melding niet of niet tijdig gedaan, dan kan dit de uitkeringsgerechtigde aangerekend worden en zelfs gevolgen hebben voor de uitkering. Maar ook indien een erfenis wel wordt gemeld, kan een uitkering alsnog worden beëindigd.

Praktijkvoorbeeld
Op 3 mei 2011 oordeelde de Centrale Raad van Beroep in een situatie dat een uitkeringsgerechtigde op 10 februari 2005 erfgenaam werd; op die dag overleed zijn moeder namelijk. Het duurde echter ruim een jaar voordat hij zijn erfenis ontving. Op 23 juni en 8 augustus 2006 maakte de notaris € 15.000 en € 3.500 over naar de bankrekening van betreffende erfgenaam. De erfgenaam vertelde braaf aan het College van Burgemeester en Wethouders (hierna: College) van zijn woonplaats dat hij een erfenis had ontvangen. Om die reden eindigde vanaf 1 juli 2006 zijn bijstandsuitkering.
Het schoot de erfgenaam echter in het verkeerde keelgat toen het College besloot dat hij de bijstanduitkering die hij in de periode 10 februari 2005 tot 1 juli 2006 had ontvangen, terug moest betalen. Het terug te betalen bedrag stelde het College uiteindelijk vast op € 8.600,89. De erfgenaam ging tevergeefs in hoger beroep bij de Centrale raad van Beroep, waar hij opnieuw te horen kreeg dat hij dat bedrag gewoon terug moest betalen.

Na het melden van de erfenis
Als de uitkeringsgerechtigde door het ontvangen van de erfenis meer vermogen heeft dan is toegestaan, dan kan de uitkeringsinstantie de bijstandsuitkering beëindigen. Indien de uitkeringsgerechtigde de erfenis afwijst, dan kan de uitkeringsinstantie oordelen dat de uitkeringsgerechtigde hierdoor een onnodig beroep op bijstand blijft doen. Dit kan gevolgen hebben voor de hoogte van de bijstandsuitkering.

Bron: Centrale Raad van Beroep, 6 december 2011, LJN BU7777 (o.a.)