Vanaf 2011 wordt het partnerbegrip in de Wet inkomstenbelasting 2001 gewijzigd. Dit houdt in dat mensen vanaf 2011 alleen elkaars fiscale partner zijn, als zij aan de volgende voorwaarden voldoen.

De belangrijkste wijziging is dat in 2011 aan de hand van de feitelijke situatie wordt vastgesteld of men fiscaal partner is. De keuze voor fiscaal partnerschap in de aangifte Inkomstenbelasting/Premie Volksverzekeringen over het belastingjaar 2010 is niet van belang.

Ter verduidelijking treft u onderstaand enkele voorbeelden aan:

Stel dat je ongehuwd samenwoont en verder niets samen hebt, zoals een gezamenlijke eigen woning of een gezamenlijke pensioenregeling, hoe kwalificeer je dan als partner in 2011?
De wijziging van de partnerregeling treedt op 1 januari 2011 in werking. De keuzemogelijkheid van jaar tot jaar vervalt. Kies je daar niet voor, dan blijft dat ook zo, tenzij de omstandigheden wijzigen (bijvoorbeeld als je een gezamenlijk kind krijgt of een samenlevingscontract tekent).

Hoe werkt het partnerbegrip als je getrouwd bent en je partner zit in een verzorgingstehuis?
Als je getrouwd bent, ben je vanaf 2011 automatisch elkaars partner. Dat geldt ook voor onvrijwillig gescheiden wonende gehuwden. Alleen de scheiding van tafel en bed, als voorportaal van echtscheiding, kan betekenen dat partners geen fiscale partners zijn.

Stel dat je samenwoont en een gezamenlijke eigen woning hebt, dan ben je elkaars fiscale partner. Vervolgens ga je uit elkaar, maar het huis is nog niet verkocht, kun je dan kiezen om fiscale partners te blijven?
Nee, want je woont niet meer op hetzelfde adres. Dit is een situatie van niet onvrijwillig gescheiden wonende gehuwden.

Hoe werkt het basispartnerbegrip bij gehuwden, waarvan een partner naar Nederland komt, terwijl de andere partner in het land van oorsprong achterblijft?
Vanaf 2011 zijn gehuwden partners ook al wonen zij niet bij elkaar. Een uitzondering geldt voor niet-binnenlands belastingplichtigen. Zij zijn geen partner.

Hoe werkt het partnerbegrip bij buitenlandse belastingplichtigen met C-biljetten?
Voor meer informatie over het partnerbegrip bij buitenlandse belastingplichtigen met een C-biljet, leest u het nieuwe artikel 1.2, lid 4, onderdeel b Wet IB 2001. 'In afwijking van artikel 5a van de Algemene wet inzake Rijksbelastingen en het eerste lid wordt niet als partner aangemerkt een persoon die geen inwoner is van Nederland en niet kiest voor behandeling als binnenlands belastingplichtige.' Dus een buitenlandse belastingplichtige die niet kiest voor de toepassing van artikel 2.5 Wet IB 2001 wordt niet als partner beschouwd.

Als 2 mensen op een adres wonen volgens de Gemeentelijke Basisadministratie, maar als zij geen relatie hebben, zijn zij dan verplicht elkaars partner voor de Inkomsten Belasting?
Nee, ongehuwden die op hetzelfde adres wonen in een zogenaamde HAT (huishoudens voor alleenstaanden en tweepersonen) eenheid, zijn niet per se elkaars fiscale partner. Zij zijn wel elkaars fiscale partner als zij in het voorafgaande jaar gekozen hebben voor partnerschap of als zij toen in een gezamenlijke eigen woning woonden.

Als ongehuwden op hetzelfde adres wonen volgens de Gemeentelijke Basisadministratie en zij kiezen in 2010 voor fiscaal partnerschap, zijn zij dan ook in 2011 en verder elkaars partner?
Ja.

Een inwonend kind kan toeslagpartner zijn. Is dat kind dan ook fiscaal partner voor de Inkomsten Belasting?
Ja, als ouder en kind een gezamenlijke eigen woning hebben of als sprake is van een notarieel samenlevingscontract en beiden tenminste 27 jaar zijn.

Gaat er een referentieperiode gelden voor het partnerbegrip voor ongehuwden met een gezamenlijk kind/huis/pensioenregeling?
In de nieuwe wettekst is geen referentieperiode opgenomen.

Bronnen:
http://www.intermediairdagen.nl/static/faqs/FAQ_IB_va_fr_kr_IM_2009_2.pdf
www.belastingdienst.nl
www.recht.nl